Γαστρονομικός Τουρισμός 
Η δυναμική του γαστρονομικού τουρισμού παγκοσμίως πολύ μεγάλη, αρκεί να υπολογίσουμε πως ο ΣΕΤΕ υπέδειξε ότι ο γαστρονομικός τουρισμός θα πρέπει γίνει μέσα στα επόμενα χρόνια, ένας από τους τρεις πρώτους λόγους τουριστικής επισκεψημότητας της χώρας μας! Ο όρος «Γαστρονομικός Τουρισμός» αναφέρεται σε δράσεις πέραν της γευστικής εμπειρίας. Περιλαμβάνει μια ποικιλία από γαστρονομικές, αγροτουριστικές και διατροφικές δραστηριότητες, σχεδιασμένες ειδικά για τουρίστες, όπου αναδεικνύουν την τοπική κουζίνα ενώ δίνουν την ευκαιρία στον επισκέπτη να ανακαλύψει εδέσματα και προϊόντα μοναδικά κάνοντας αναφορές στον πολιτισμό και την ιστορία του κάθε τόπου. Να σημειώσουμε ότι υπάρχουν τουρίστες που ταξιδεύουν με αποκλειστικό ταξιδιωτικό κίνητρο την άσκηση δραστηριοτήτων γαστρονομικού ενδιαφέροντος. Εξάλλου νέες μορφές τουρισμού (πχ. ευεξίας, αγροτουρισμός) προάγουν την γαστρονομία μέσω της διαιτητικής κουζίνας και της μεσογειακή διατροφή ο πρώτος και της καλλιέργειας τοπικών, εποχιακών προϊόντων ο δεύτερος.
Η ΣΧΕΣΗ ΥΠΑΙΘΡΟΥ-ΓΑΣΤΡΟΝΟΜΙΑΣ-ΤΟΥΡΙΣΜΟΥ 
Οι έλληνες αγρότες όπως και οι συνάδελφοι τους σε όλες τις ευρωπαϊκές χώρες, έχουν άμεσο συμφέρον να απαγκιστρωθούν από τη λογική των επιδοτήσεων (που έτσι και αλλιώς τελειώνουν σε λίγο καιρό) και να δημιουργήσουν με διαφορετικό τρόπο εισόδημα και επιχειρηματική δραστηριότητα. Εκτός της "“καλλιέργειας" φωτοβολταϊκών, εναλλακτική επιλογή είναι και ο οινογαστρονομικός τουρισμός.
Μια κλασική επιλογή ενθάρρυνσης της τουριστικής επισκεψημότητας και ανάπτυξης του γαστρονομικού τουρισμού από αγρότες, είναι η δημιουργία συνθηκών επισκεψημότητας σε χώρους αγροτικής παραγωγής. Μια δεύτερη επιλογή για τους αγρότες είναι η εξειδικευμένες θεματικές (οινογαστρονομικές) διαδρομές και περιηγήσεις, οι οποίες αποτελούν τουριστική δραστηριότητα που ενσωματώνει ποικιλία γαστρονομικών στοιχείων μιας περιοχής ή ενός συνόλου περιοχών που προσελκύει επισκέπτες. Ενδεικτικά περιλαμβάνουν:

  1. Εκτάσεις με καλλιέργειες: δηλαδή χαρακτηριστικούς υπαίθριους χώρους που διαμορφώθηκαν από την ανθρώπινη αγροτική δραστηριότητα (καλλιέργειες βοτάνων, αμπελώνες, ελαιώνες)
  2. Επισκέψιμους χώρους παραγωγής τροφίμων και ποτών, (αγροκτήματα, οινοποιεία, ζυθοποιεία, τυροκομεία, μελισσοκομεία)
  3. Επιχειρήσεις εστίασης κάθε μορφής (παραδοσιακών & πολυτελείας)

΄Ολες οι οινοπαραγωγικές χώρες (Γαλλία, Ισπανία, κλπ) διαθέτουν οργανωμένες διαδρομές κρασιού που ενισχύουν την οικονομία της υπαίθρου και δίνουν βάθος και ποικιλία στο εθνικό τουριστικό προϊόν. Ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί η Γερμανία έχει διαμορφώσει ως επισκέψιμα 230.000 στρέμματα αμπελώνων! Έτσι μέσω του οινογαστρονομικού τουρισμού προωθούνται επισκέπτες σε :

  1. 40 επαρχιακές και μη πόλεις
  2. εμπλέκουν 230.000 στέμματα αμπελώνων
  3. προσελκύουν 600.000 επισκέπτες το χρόνο
  4. δημιουργούν τουλάχιστον 2.000.000 διανυκτερεύσεις στην ύπαιθρο
  5. και 5.000.000 μονοήμερες επισκέψεις!

Ανά την Ελλάδα έχουν γίνει σοβαρότατες προσπάθειες αξιοποίησης της γαστρονομικής κληρονομίας με στόχο:  

  • την προσέλκυση τουριστών στην ύπαιθρο
  • την ανάδειξη των αυθεντικών τοπικών προϊόντων
  • την προστασία της βιοποικιλότητας
  • την οικονομική ενίσχυση αγροτών, κτηνοτροφών και της τοπικής κοινωνίας.

Ενδεικτικά παραδείγματα:

  1. H Γιορτή της Σαρδέλας στη Σκάλα Καλλονής και στην Πάτρα
  2. To Αίγινα Φιστίκι Φεστ
  3. Η γιορτή της Τσακώνικης Μελιτζάνας (Αργολίδα)
  4. Η γιορτή για το καρπούζι Φιλιατρών
  5. Η Γιορτή Βουβαλιού (Σέρρες)

Σημαντική είναι και η ύπαρξη επισκέψιμων μουσείων γαστρονομίας και πολιτισμού στην ύπαιθρο για την προώθηση του γαστρονομικού τουρισμού και της ελληνικής βιοποικιλότητας. Μερικά μόνο από αυτά είναι:

  1. Τα Μουσεία της ελιάς και του ελληνικού λαδιού (Σπάρτη και Λέσβο)
  2. Το Μουσείο Αμπέλου και Οίνου, (Νάουσα)
  3. Το Μουσείο ούζου Βαρβαγιάννη, (Πλωμάρι Λέσβου)
  4. Το Μουσείο Άρτου,( Αμφίκλεια)

Οφέλη για τους αγρότες 
Τα οφέλη της ανάπτυξης γαστρονομικού τουρισμού για την αγροτική οικονομία και τους αγρότες είναι πολλά. Να αναφέρουμε ενδεικτικά:

  1. Η δημιουργία εισοδήματος από την άμεση πώληση προϊόντων στους επισκέπτες σε υψηλότερη τιμή λιανικής.
  2. Η δημιουργία εισοδήματος από την διαμονή τουριστών σε αγροτικά καταλύματα και την πώληση γευμάτων.
  3. Η εξασφάλιση δωδεκάμηνου εισοδήματος με την δημιουργία προϊόντων και υπηρεσιών που στόχο έχουν την επιμήκυνση της εποχικότητας και της τουριστικής επισκεψημότητας (συνέδρια, αγρομάρκετ, θεματικές εκδηλώσεις, τουριστικά πακέτα κλπ)
  4. Δυνατότητα ανάπτυξης ηλεκτρονικού εμπορείου (και συνέχιση πώλησης προϊόντων στους επισκέπτες και μετά την αποχώρηση τους από το χώρο διαμονής)
  5. Αναγνώριση και διαφήμιση των τοπικών προϊόντων σε αλλοδαπές αγορές (εξωστρέφεια).
  6. Διεύρυνση πελατολογίου αγρο-επιχειρήσεων (αλλοδαποί και ημεδαποί)
  7. Δυνατότητα συμμετοχής σε συγχρηματοδοτούμενα προγράμματα για συνεχή αναβάθμιση υπηρεσιών (Leader, ΟΠΑΑΧ, INTERREG, κλπ)
  8. Διεύρυνση μείγματος προϊόντων και υπηρεσιών με αποτέλεσμα την αύξηση εισοδηματικής ασφάλειας
  9. Διασφάλιση εργασίας και καταπολέμηση ανεργίας
  10. Παραμονή πληθυσμού στην ύπαιθρο και στον χώρο παραγωγής
  11. Συμμέτοχη σε διεθνείς συνδέσμους & δικτυώσεις (cluster) οινογαστρονομίας/ αγροτουρισμού (με αποτέλεσμα την μεταλαμπάδευση γνώσης και τη συνεχή βελτίωση).
  12. Κίνητρο για εφαρμογή βιοκαλλιέργειας και παραδοσιακών -αυθεντικών, ποιοτικών προϊόντων.
  13. Κίνητρο για την προφύλαξη και την ανάδειξη της εθνικής βιοποικιλότητας

Όταν η γαστρονομία γίνεται κίνημα-Το «κίνημα» Slow Food 
Οι «ενημερωμένοι» αγρότες θα πρέπει να αξιολογήσουν και να εκμεταλλευτούν την σύγχρονη παγκόσμια «τάση» για υγιεινή διατροφή. Θα πρέπει να κινηθούν επιχειρηματικά σύμφωνα με τις τάσεις που θα χαρακτηρίζουν τις επόμενες δεκαετίες, προς τις βιολογικές και εναλλακτικές καλλιέργειες, τα ποιοτικά προϊόντα κλπ. Επιπρόσθετα θα πρέπει να αντιληφτούν πως η γαστρονομία (και ο γαστρονομικός τουρισμός κατ’ επέκταση) μπορεί να αποτελέσει εργαλείο ενίσχυσης του εισοδήματος τους, ένα μέσο για τη διεκδίκηση πολιτισμικών ταυτοτήτων, καθώς και προνομιακό σχέδιο για την αντιπαράθεση με την τρέχουσα διαδικασία της παγκοσμιοποίησης (με ότι θετικό αυτό συνεπάγεται για την ελληνική αγροτική παραγωγή που χαρακτηρίζεται από τον μικρό κλήρο και το μειωμένο βαθμό συστηματοποίησης).
Ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα τέτοιων τάσεων που η αγροτική παραγωγή και ο τουρισμός οφείλουν να λάβουν σοβαρά υπόψη τους αποτελεί το κίνημα Slow food (Βραδυφαγεία). Το κίνημα «Slow Food» με εκατομμύρια μέλη παγκοσμίως , πιστεύει ότι η δυνατότητα να τρέφεται κανείς με υγιεινά -ποιοτικά προϊόντα, η απόλαυση της τροφής και η υπεράσπιση της ακεραιότητας της διατροφής πρέπει να είναι δικαιώματα όλων. O στόχος του είναι η διάσωση της αυθεντικής τοπικής κουζίνας κάθε περιοχής του πλανήτη από το γαστρονομικό περιθώριο αλλά και η προφύλαξη /ανάδειξη της εθνικής γαστρονομικής παράδοσης και βιοποικιλότητας. Έτσι διασφαλίζεται ότι στα πλαίσια της παγκοσμιοποιημένης εντατικής καλλιέργειας δεν θα «ξεχαστούν» μοναδικά ελληνικά προϊόντα όπως π.χ. η φάβα Σαντορίνης, η γραβιέρα Xανίων, το χιώτικο μανταρίνι, το κεφαλοτύρι Ίου ή το σαμιώτικο κρασί.
Ακολουθώντας την παγκόσμια τάση και η ελληνική κυβέρνηση εξέφρασε προσφάτως την πρόθεση της για δημιουργία εθνικού σήματος- «Ελληνικής Μεσογειακής Διατροφής» το οποίο θα έχει πολλαπλά οφέλη όπως :

  1. Θα εγγυάται την ποιότητα και την αυθεντικότητα των ελληνικών προϊόντων
  2. Θα συμβάλλει στην αναγνωσιμότητα τους
  3. Θα βεβαιώνει τον τόπο προέλευσης
  4. Θα εξασφαλίσει οικονομικά οφέλη για τους αγρότες μας.

Εξάλλου, η Ελληνική Μεσογειακή διατροφή, είναι  φιλοσοφία και στάση ζωής. Αποτελεί μια κληρονομιά ιστορικής αξίας, που οφείλουμε να υπερασπιστούμε, να αναδείξουμε και να προωθήσουμε σε κάθε άκρη της γης και αυτό μπορεί να επιτευχθεί με επιτυχία και μέσω του τουρισμού.
Ο νομός ΚΑΡΔΙΤΣΑΣ 
Σε αυτό το σημείο ν’ αναφέρουμε ότι ο Νομό Καρδίτσας διαθέτει μοναδικά προϊόντα τα οποία θα μπορούσε να αξιοποιήσει, εντάσσοντας τα σε ανάλογα προγράμματα γαστρονομικού τουρισμού επεκτείνοντας την εποχικότητα, αυξάνοντας την τουριστική κίνηση και οδηγώντας τουρίστες στις απομονωμένες περιοχές του νομού που χρειάζονται οικονομική ενίσχυση. Ενδεικτικά αναφέρουμε τα χωριάτικα λουκάνικα Καρδίτσας,ντομάτα, μέλι, πιπεριά, τυριά, το καρπούζ ι, πεπόνι, κρασί, αρωματικά βότανα κλπ. Βασική προϋπόθεση βέβαια είναι και ο σχεδιασμός καταγραφής και ανάδειξης αυτού του τοπικού πλούτου. Μια πρώτη σκέψη αποτελεί η παρουσία των ποιοτικών Καρδιτσιώτικων προϊόντων σε ειδικά διαμορφωμένους χώρους όπως:

  • Σε θεματικούς παραδοσιακούς χώρους που μπορούν να δημιουργηθούν σε διάφορα σημεία του νομού.
  • Στηνχρήση των τοπικών προϊόντων από τις επιχειρήσεις μαζικής εστίαστης του νομού με την αντίστοιχη ενημέρωση των καταναλωτών για την τοπική κουζίνα.
  • Στη συμμετοχή σε εκθέσεις προβολής και προώθησης της περιοχής και των τοπικά παραγόμενων προϊόντων και επιχειρήσεων.
  • Στην ενεργοποίηση των κατοίκων της περιοχής για την ανάδειξη των τοπικά παραγόμενων προϊόντων. 

Συγκριτικά με άλλες περιοχές της Ελλάδας, η Καρδίτσα διαθέτει όλα τα προαπαιτούμενα χαρακτηριστικά προκειμένου να αναπτυχτεί, όπως για παράδειγμα το brand name της Λίμνης Πλαστήρα. Είναι μάλιστα άξιο απορίας το γιατί ο νομός δεν έχει αναπτύξει συστηματικά τον οινογαστρονομικό τουρισμό μέχρι σήμερα, λαμβάνοντας υπόψη ότι διαθέτει την μοναδικής ομορφιάς οινική ζώνη Μεσσενικόλα και την ποιοτική τουριστική υποδομή (περιμετρικά της λίμνης Πλαστήρα)….βασική προϋπόθεση προσέλκυσης γαστροτουριστών.